1 maand YNAB later.

ynab4-budget

YNAB (spreek uit: wajneb, kort voor: You Need A Budget) is ondertussen oud nieuws als je net als ik enthousiast lezer bent van Kathleen en Lilith‘s blog. Zij bezongen het programma al vele malen en ik fronste daar vooral mijn wenkbrauwen eens bij. Het zag er vreselijk ingewikkeld uit. Bovendien: ik had een schriftje en dat schriftje gaf me het gevoel alsof ik alles onder controle had (we lachen allemaal samen: ha! ha! ha!) Immers, het enige wat ik met dat schriftje deed, was aan het eind van de maand mijn uitgaven overlopen en eens met mijn ogen draaien als dat meer was dan wat er binnen gekomen was. Want wat dan nog: er was altijd nog het vakantiegeld, de eindejaarspremie, de teruggave van de belastingen… die me toelieten brandjes te blussen en ongeplande uitgaven te doen (ook als die centjes eigenlijk opzij moesten voor een vakantie enkele maanden later, want juist, dat was een probleem voor enkele maanden later).

Toen Lilith Kathleen volgde in haar enthousiasme wat dat ingewikkeld programma betreft, downloadde ik de boel, we schrijven april 2015. En toen voelde ik me echt de grootste debiel ever, want werkelijk: ik snapte er  n i e t s  van, nul komma nul. De cijfertjes klopten niet, ik wist niet wat een budget account was, ik wist niet hoe ik kon bepalen wat mijn available to budget was en dat terwijl cijfers en ik meestal dikke vriendjes zijn. Oh en ook nog: dropbox werkte tegen toen ik het programma met de app op mijn iPhone wilde synchroniseren (al heeft dat niks met het programma te maken maar vermoedelijk alles met op laptop en iphone op een andere dropboxaccount ingelogd zijn). Ik gaf er de brui aan, vond het brol en moest een paar maanden van die slechte ervaring bekomen.

December kwam en was bijna voorbij toen mijn vertrouwen in die twee blogdames me overtuigde van het feit dat het programma wel geniaal móest zijn. Ik formuleerde goede voornemens en daarbij op nummer 1: YNAB. Het licht ging aan toen ik deze uitleg nog eens herlas, van voor naar achter, van achter naar voor. Een paar uur later was ik vertrokken en kon ik niet wachten op mijn eerste uitgave van januari.

En nu een maand verder is mijn enthousiasme alleen maar groter geworden. Anno 2015 en vroeger budgetteerde ik zo:

  • Einde van maand 1: Ah! Mijn loon voor maand 2 is gestort! Zovéél!
  • Ik kan komende maand dus zéker wat sparen! (En daarbij schreef ik geld over van mijn zicht- naar mijn spaarrekening, te enthousiast, altijd te enthousiast.)
  • (Zo ongeveer) de 6de dag van maand 2, na verschillende grote en minder grote vaste kosten, want die komen allemaal voor de 5de van de maand: ah, het is al op. (En daarbij schreef ik een paar honderd euro van spaar richting zicht.)
  • Allicht is de app van de bank voor mijn iPhone een soort vergiftigd geschenk, want daardoor is het immers op elk moment en op elke plaats mogelijk om geld van de ene op de andere rekening te zetten (ja, óók in de Colruyt, terwijl de kassameneer of -mevrouw al bezig was de aankopen van de ene naar de andere kar over te hevelen).
  • En zo ging dat de ganse maand verder, in kleine beetjes zette ik geld van mijn spaar- naar mijn zichtrekening over, tot ik op het einde van maand 2 totaal geen zicht meer had op hoeveel geld er nu eigenlijk uitgegeven was.
  • Er waren ook Mottige Maanden: die maanden waarin altijd verwacht onverwacht een grote rekening in de bus zat: de driemaandelijkse autoverzekering in dezelfde maanden als de driemaandelijkse waterrekening, de jaarlijkse brandverzekering, het lidgeld voor de mutualiteit in dezelfde maand als het lidgeld voor de VBOV én die twee driemaandelijksen. De jaarlijkse rekening voor kabeltelevisie (die ik godzijdank opgezegd heb, waarna ik alleen maar gelukkiger werd), het jaarlijks onderhoud van de auto…. Altijd wist ik dat ze ergens kwamen, maar toch vergat ik ook elke keer weer wanneer juist met soms (want ik ben een beleefd meisje) wat gevloek tot gevolg.
  • Dan had ik het nog niet over rekeningen die ik ooit kreeg en alvast in de betaalagenda van mijn zichtrekening invoerde, een maand of langer op voorhand, zodat ik op het moment zelf al lang vergat dat dat bedrag nog van mijn rekening zou gaan.

Gedaan, sinds YNAB. Voor alle uitleg verwijs ik natuurlijk graag naar mijn voorgangers:

Kathleen schrijft op Verbeelding.org

Orde in de chaos: YNAB.

YNAB: vier maanden later.

Aan de slag met YNAB: 15 tips voor beginners.

En Lilith op Talesfromthecrib.be

You need a budget. Yes you do.

YNAB: de uitleg.

Hoe YNAB ervoor zorgt dat ik klaar ben voor mijn zwangerschapsverlof (financieel dan toch)
Eén maand YNAB is allicht niet genoeg om al echt zicht te hebben op mijn financiële toestand, maar het idee dat ik ermee bezig ben zorgt al voor meer gemoedsrust dan voorheen. Nog enkele dingen om te onthouden:

  • Als je YNAB opstart moet je eerst verschillende Budget Accounts aanmaken, dit is Engels voor rekeningen. Ik heb 5 accounts: mijn zichtrekening, mijn cash geld, mijn visarekening, mijn spaarrekening en mijn pensioenspaarrekening, waarbij die laatste twee off-budget zijn. Die gebruik ik met andere woorden niet voor dagdagelijkse uitgaven en kunnen dus ook niet gebudgetteerd worden in de verschillende categorieën. Het grootste lichtje ging hier aan, toen ik dankzij Lilith doorhad, dat ik de actuele stand van mijn rekeningen moest invoeren bij “current balance” (in mijn eerste YNAB pogingen vulde ik daar het maandloon in dat ik ontvangen had, maar dat heeft niks van doen, je begint altijd met de huidige status van je rekeningen). Die off budgetrekeningen moet je niet persé invoeren maar ik vind het makkelijk voor het overzicht en omdat je dan, als je eens écht geld gespaard hebt en dit op je spaarrekening wil zetten, je het ook binnen het programma van je zicht- naar je spaarrekening kan transfereren. Zo kloppen de getalletjes altijd. En kloppende getalletjes, daar word ik gelukkig van.
  • Als je net als ik een kredietkaartgebruiker bent: geen paniek! YNAB is erop voorzien dat je nog “schulden” moet afbetalen op het moment dat je met YNAB start. Er bestaat een aparte categorie voor: Pre-YNAB debt. Op hun website vind je alle uitleg over hoe dat moet. Moest iemand hier toch nog vragen over hebben: shoot! Sinds deze maand heb ik mijn kredietkaart volledig afbetaald. Nieuwe uitgaven met de kredietkaart zullen net zoals alle uitgaven gebudgetteerd worden, waardoor het geld tegen het moment dat ik het moet terugbetalen op mijn zichtrekening staat te blinken.
  • Categorieën verzinnen vond ik erg leuk. Er zijn natuurlijk de klassiekers zoals de lening, het internet, het water, den elentriek. Maar wat met die 50 eurocent die je in de Lotto Arena moet betalen aan de wc-madam? Die reep chocolade die je koopt om een vriendin te bedanken of op te vrolijken? De foliekes die je jezelf soms wel eens gunt en waarvan je vindt dat het blijvers moeten zijn? Bij mij respectievelijk Uitgaven onder €1, Kadootjes voor lieve mensen en Foliekes voor mezelf. De laatste jaren probeerde ik wel zoveel mogelijk uitgaven met mijn bankkaart te doen, waardoor mijn zichtrekening een vrij goed overzicht geeft van al mijn uitgaven. Ik maakte even tijd om een jaar terug te gaan in de tijd om zo een lijst te maken van de te verwachten rekeningen op jaarbasis. (Er zijn zo van die dingen die een mens betaalt zonder nadenken, zeg maar gemeentebelasting of de rekening van de afvalverwerkingsmaatschappij. Nu hebben ze elk hun eigen categorie en budgetteer ik maandelijks voor elk van die rekeningen.)
  • De eerste maanden zijn wat kak. Zo budgetteerde ik deze maand 7 euro voor mijn lidmaatschap van de VBOV (want 85 euro per jaar) maar had ik er geen rekening mee gehouden dat die rekening in januari komt. Ik moest dus, old school, dat geld ophoesten genre Mottige Maand. Daarnaast kwam ook de waterrekening, de autoverzekering en de CM wat het Mottige Maand tot de vierde macht maakte. Zo weet ik ook dat mijn brandverzekering in augustus komt. Tot dan moet ik dat bedrag dus niet door 12 maar door 8 delen, vermits ik anders altijd achter de feiten aan zal blijven hollen. Maar! Eens ik dat allemaal wat kunnen regelen heb, zijn Mottige Maanden voorgoed verleden tijd!
  • Als er geld binnenkomt kies je zelf voor welke maand je dat geld beschikbaar wil hebben. Wat je niet gebruikt, alsook mogelijke overspending, schuift door naar de maand erna. Zoals ik het nu deed, verdeel ik wat ik overhoud na al het noodzakelijke over categorieën waarin wel wat gespaard mag. Budget dat je in maand 1 niet uitgegeven hebt, wordt immers naar dezelfde categorie een maand later meegenomen. Als je er dus voor zorgt dat je Available to budget elke maand precies op nul staat, weet je dat al je centjes een doel gekregen hebben (en sparen hoort daar ook bij! Een noodfonds is een heel belangrijke categorie, het is immers altijd mogelijk dat je naaimachine het plots begeeft terwijl je niet zonder kán).
  • Daarnaast is het in het begin natuurlijk ook even zoeken hoeveel geld je op maandbasis juist nodig hebt voor dingen als eten, huishouden en zeg maar concerttickets. Maar daarin laat YNAB je ook heel vrij met hun derde regel “roll with the punches”. Ik heb gedurende de maand mijn budgetten per categorie regelmatig aangepast, zolang je er maar voor zorgt dat je niet méér budgetteert dan wat je ter beschikking hebt. Het zal ook nog wel een paar maanden duren voor ik echt een duidelijk zicht heb op een gemiddelde voor die veranderlijke uitgaven. Behalve dat had ik opeens ook meer interesse voor het eten in mijn diepvries. Win win!
  • Als ik geld afhaal omdat ik ergens cash moet kunnen betalen, transfereer ik het eerst van mijn zichtrekening naar mijn cash-account, waarna ik het daar dan invoer als uitgave binnen de juiste categorie. Op die manier kloppen alle getalletjes. Op zich maakt het niet uit waar je geld staat, omdat YNAB uitgaat van het geld dat je beschikbaar stelt om te budgetteren.
  • Ik was de gelukkigste mens ever toen ik gisteren mijn vlucht voor mijn vakantie in oktober moest betalen en toen bleek dat ik in twee maanden tijd al genoeg gebudgetteerd had binnen de categorie vakantie om die vlucht te kunnen betalen. De komende maanden budgetteer ik ijverig verder, zodat oktober de meest chille vakantiemaand ooit wordt!
  • YNAB 4 is een programma dat je kan downloaden op je computer. Je kan de trial versie nog steeds hier downloaden. Of je het programma nadien nog kan aankopen, zou ik eens moeten uitzoeken. YNAB 5 is sinds kort gelanceerd en werkt op een heel andere manier, waardoor je maandelijks 5 dollar of 50 dollar per jaar moet betalen. Veel geld, lijkt dat maar nu, na 1 maand, geloof ik al dat het zijn geld waard is. YNAB is op zich niet uitgevonden of bedoeld om meer geld te sparen, maar het is een indirect gevolg. Door bewust met geld bezig te zijn, ben je ook bewuster bezig met geld uitgeven. Ik weet zeker dat ik deze maand veel minder geld uitgaf mét, dan zonder YNAB, en dat nog wel tijdens een Mottige Maand tot de vierde macht.
  • Misschien lijkt het je een grote opgave om ál je uitgaven in te geven (ja, ook die 3 euro voor een broodje bij de Panos). Om te beginnen: Panos had deze maand geen klant aan mij (dan moet ik dat invoegen in de categorie eten en voor 3 euro kan ik veel meer kopen bij de Colruyt). Daarnaast is mijn enthousiasme nu nog zo belachelijk groot dat ik elke eurocent stande pede ingaf (lang leven de app voor je smartphone). Je kan hier ook een vast moment in de week voor zoeken, als je goed al je rekeningen bijhoudt, of standaard met je bankkaart betaalt. Wat ik ook doe is rekeningen van bijvoorbeeld de Colruyt (dat begint al op sluikreclame te lijken) opsplitsen. Eten, huishouden en lichaamsverzorging zijn verschillende categorieën (no way dat ik 2 bussen dreft invloed laat hebben op mijn budget om eten te kopen). Het programma heeft daar een handig hulpmiddeltje voor.
  • YNAB deed me deze maand ook nadenken over mijn benzineverbruik. Normaal tank ik als het nodig is, klaar. Naar mijn werk ga ik met de trein op 1 uitzondering na: in het weekend moet ik als ik een vroege shift heb nóg 10 minuten vroeger opstaan dan in de week (5u10 ipv 5u20 moest u zich afvragen of 10 minuten echt zo’n drama zijn: JA). Eind januari moest ik het weekend werken maar dan zou ik moeten gaan tanken terwijl daar geen budget meer voor was, resultaat: ik stond 10 minuten vroeger op en ging met de trein. Tien minuten is een beetje drama, maar de coolness van geld sparen en een half uur chillen met een boek is goud waard. Helemaal als de conducteur op zondagochtend bij het scannen van mijn abonnement (dat trouwens door mijn werk wordt betaald) verzucht: “eindelijk eens een núchter iemand in de trein!”.

Ik ben bezeten, het is waar. En stiekem hoop ik dat ik andere mensen hier ook een beetje mee kan helpen om grip te krijgen op dit stukje van het grote mensen leven. Want gerust met geld kunnen omgaan en geld kunnen uitgeven is verdorie veel waard.

At your service.

13 thoughts on “1 maand YNAB later.

  1. Zalig hé? Ik dank de persoon van wie ik zelf de tip kreeg nog altijd op mijn twee blote knietjes.

    Het is trouwens ook dankzij YNAB dat ik minder ben kunnen gaan werken, want ik weet exact hoeveel centen ik nodig heb iedere maand om rond te komen. Twee blote knietjes zeg ik u.

    1. Ja echt! Ik ben je zoooooo dankbaar! Voor het eerst voelt het echt alsof ik er zicht én controle over kan houden! En met de toekomstplannen is dat altijd handig ;-).

  2. Ik gebruik YNAB sinds april en de gemoedsrust dat dat geeft is onbetaalbaar! Het is leuk om te lezen dat jouw YNAB-verhaal ook zo goed meevalt, maar is vooral heel herkenbaar.

    (Hopelijk deel je hier ook snel mee wat die geheimzinnige toekomstplannen zijn, want ik begin echt wel heel nieuwsgierig te worden… :-))

  3. Ah, ik zit nog in de eerste fase: gekocht en laten liggen. Grootste drempel: mijn man meekrijgen en uitvogelen hoe dat zit als je met twee op een budget zit.
    Ik zal er toch eens werk van moeten maken, want op zich geef ik niet zo veel uit, maar ik voel me toch altijd schuldig als ik mezelf een cadeautje geef.

    1. Hoe het met twee juist werkt weet ik niet, want dat ‘probleem’ heb ik niet, maar je kan altijd eens checken bij Kathleen van Verbeelding, ik weet dat zij en haar vriend het samen gebruiken! Het is echt zo hard de moeite waard, want inderdaad een oplossing voor dat eeuwige schuldgevoel!

  4. Ik zie mezelf dat echt doen en het zelfs leuk vinden. Maar ik voorzie zoveel discussies met manlief die dat niet zo strikt zou invullen, en dan zou ik veel moeten zeuren om dat wel te doen of de bonnetjes te bemachtigen (maar wat met de cash-betalingen dan?) en dat heb ik er niet voor over. Ik denk niet dat dat onze relatie ten goed zou komen. Al zou ik het wel heel interessant vinden te weten te komen wat zijn café-budget is. Alhoewel, bij nader inzien weet ik dat misschien beter gewoon niet :) Succes er nog mee. Je enthousiasme werkt in ieder geval aanstekelijk (net zoals dat van Lilith, Verbeelding volg ik niet).

    1. Hoi Marloes, ik gebruik YNAB sinds mei 2015, ook dankzij de tip en het enthousiasme van Lilith, en ben ook “redelijk bezeten”. Jouw twijfel over cash-betalingen hoeft geen hindernis te zijn. Als je denkt dat het invoeren van al die,kleine betalingen je te snel zou gaan tegenzitten (en je het dus helemaal voor bekeken zou houden), kan je met cash ook zo omgaan: je maakt een categorie in je budget die je “cash” noemt, en telkens je geld afhaalt van een zichtrekening, zet je dat in je budget als “cash”. Net zoals je een betaling voor boodschappen onder de categorie “boodschappen” zou zetten. Je geeft vervolgens dat cash geld uit, en als je opnieuw geld afhaalt, zet je dat weer in je budget als “cash”.
      Het nadeel is dan wel dat je geen overzicht hebt van wáár dat cash geld nu toch weer naartoe is gevlógen. Als je daar na verloop van tijd – en je zowel het budgetteren op zich als het programma beter onder de knie hebt – alsnog meer details over wilt, kan je een aparte “account” aanmaken in YNAB en je cashuitgaven heel gedetailleerd bijhouden.
      Maar ik vond het in het begin al meer dan genoeg om alle niet-cash transacties de juiste plek te geven. Intussen heb ik ook wel de gemoedsrust dat we iedere maand ongeveer evenveel cash uitgeven, en besef ik ook wel waaraan (babysit, op café, bakker, wafels voor een goed doel, een drankje uit de automaat op het werk …). Ik probeer wel zoveel mogelijk met m’n bankkaart te betalen, dat is altijd makkelijk onder te brengen in je budget.
      Ik zou sowieso eens proberen, zeker de nieuwe YNAB is nog overzichtelijker, en dankzij de ingebouwde mogelijkheid om voor elke categorie een target te bepalen, hoef je niet per se zelf nog alle grote uitgaven in x aantal stukjes te hakken. Als je in maart begint, en je brandverzekering van 400 euro moet je in juli betalen, vul je het target in dat je in juli 400 euro moet hebben in die categorie. Het programma laat je dan weten of je nog “on track” zit en hoeveel je nog moet toewijzen om tegen de deadline genoeg te hebben.
      Ik kan nog uuuuuuren doorgaan, zoals ik al zei, “redelijk bezeten” ;-).
      Succes als je het zou proberen!

  5. Oh Nele, eindelijk! Ik twijfelde al maanden, snapte er niks van en nu lijkt het allemaal niet zo moeilijk meer. Ik zal het proberen, vanaf vandaag :-)

  6. Dit is het eerste wat ik er van hoor, en lijkt exact wat ik nodig heb…
    Je schrijft het weer zo ontzettend herkenbaar, die maanden met verassingen, uitgaven waarvan je achteraf niet meer weet wat het juist was…
    Alleen, of ik het allemaal zal snappen is een ander verhaar, maar je maakt me wel warm! Ik duik straks eens in je links en probeer wat uit te pluizen. Voor een gezin van 6 misschien niet evident, maar wél nodig!

  7. Ik ben nog altijd niet overtuigd, maar ik wilde wel gewoon even zeggen: zo tof, je enthousiasme! Veel plezier er nog mee! :)

  8. In Blogland las ik al een heleboel positieve verhalen, maar ik ben nog niet op de wagen gesprongen. Dat gaan we nu toch maar eens doen denk ik. :) eerst de hubbie overtuigen. :/

  9. Pingback: Missy N.

Comments are closed.